Chris Nietvelt

All posts tagged Chris Nietvelt

15 juni 2018
Koninklijk Theater Carré

Wow! Wat een bijzondere, indrukwekkende, meeslepende theaterervaring. Zes uur lang acteergeweld en veel meer. Zo veel geweldige acteurs zie je zelden op één podium.

Het publiek kan tijdens de voorstelling vrij rondlopen in de zaal en op het podium. Daar kan je ook een plekje zoeken om bovenop het spel te zitten. De grime vindt plaats op het podium en daar zijn ook hapjes en drankjes te koop. De ombouw van het decor tussen de verschillende scènes gebeurt met open doek. Te midden van al die bedrijvigheid acteren de acteurs. Het klinkt misschien erg rommelig, maar het is allemaal erg organisch en vanzelfsprekend, het is zeker niet storend. En het is volgens mij behoorlijk uniek.

Romeinse Tragedies bestaat uit drie stukken van Shakespeare over drie Romeinse helden: Coriolanus, Julius Caesar en Marcus Antonius. Ze overleven alle drie hun eigen stuk niet en er vallen nog wel meer doden; het zijn dus met recht tragedies.

Shakespeare betekent: prachtige, sprankelende taal. Over grote, tijdloze thema’s als liefde en dood, trouw en verraad, waarheid en bedrog. Maar ook meer specifieke onderwerpen die in onze tijd heel actueel zijn. Kan je belangrijke besluiten beter laten nemen door de democratische meerderheid van het volk, dat wispelturig is en zich makkelijk laat bespelen en (mis)leiden, of door een verstandige elite die zichzelf verstandiger acht dan het volk? Hoe komt het toch dat hoogwaardigheidsbekleders besluiten vaak baseren op trots, koppigheid, woede, afgunst en eigen belang, verhuld onder een mantel van algemeen belang, fatsoen en rechtvaardigheid?

Foto Jan Versweyveld

De hoogtepunten van de avond waren voor mij de toespraak van Hans Kesting als Marcus Antonius (“Vrienden, Romeinen, landgenoten, leen mij uw oor”) en het wanhopige, hartverscheurende verdriet van Chris Nietveld als Cleopatra. Maar eigenlijk was het één lang hoogtepunt van zes uur. En het nagenieten duurt waarschijnlijk nog langer.

Toneelgroep Amsterdam speelde deze voorstelling voor het eerst in 2007. Dit weekend doen ze het voor de allerlaatste keer. Dus grijp je kans om deze unieke ervaring te ondergaan!

Regie: Ivo van Hove
Met o.a. Gijs Scholten van Aschat, Hans Kesting, Chris Nietvelt, Eelco Smits, Jani Goslinga, Maria Kraakman. Marieke Heebink, Hélène Devos.

9 juni 2018
Koninklijke Schouwburg, Den Haag

Wat is het toch heerlijk om naar goede acteurs te kijken. Vanavond had ik daarover niets te klagen. Vergeef ons is een coproductie van Toneelgroep Amsterdam en het Antwerpse Toneelhuis met acteurs van beide gezelschappen. Ze spelen de pannen van het dak. Eelco Smits is voor zijn hoofdrol genomineerd voor de Louis d’Or 2018 en de rest van de cast ondersteunt hem stevig.

In deze voorstelling zag ik een familie met veel geraas onherstelbaar in elkaar storten, en daarna met vallen en opstaan een nieuwe familie ontstaan. Er komt heel veel ellende voorbij, maar toch is het geen zwaar stuk. Het heeft iets lichtvoetigs. Misschien door de vliegende vaart die er van begin tot eind in zit, de vele overgangen of de subtiele grapjes.

foto Kurt van der Elst

Vergeef ons gaat over een zeer disfunctionele familie. De één is nog verknipter dan de ander en dat leidt tot genante situaties en pijnlijke ontwikkelingen. De hoofdpersoon, die zelf ook zo zijn fouten en problemen heeft, probeert wanhopig en aandoenlijk de boel bij elkaar te houden en iedereen te helpen. Het is onduidelijk of hij dat doet uit schuldgevoel, uit plichtsbesef, of om zijn minderwaardigheidscomplex te bestrijden. Maar een aantal van de karakters is niet te redden. Met de rest, stuk voor stuk beschadigde mensen, weet hij uiteindelijk een soort harmonie te bereiken.

Ik blijf mij verbazen over het vak van acteur. Dit was de allerlaatste uitvoering van dit stuk. Volgende week zie ik een aantal van de acteurs terug in een ander stuk. Het is mij een raadsel hoe je in zo korte tijd van de ene rol kunt overstappen in de andere.

regie: Guy Cassiers
spel: Eelco Smits, Chris Nietvelt, Janni Goslinga, Katelijne Damen, Lucas Vandervost, Evelien Bosmans, Jip van den Dool, Steven van Watermeulen

9-12-15
Koninklijke Schouwburg, Den Haag

Onlangs woonde ik een openbare repetitie van dit stuk bij, maar dat gaf me nog geen beeld van hoe de voorstelling zou zijn. Uit wat ik er vooraf over gelezen had, leek het weer zo’n zwaar stuk te worden over een gezin van mislukte mensen die proberen om te gaan met de treurigheid van hun bestaan. Zwaar en treurig was het verhaal zeker, maar de regisseur had de nodige vrolijke en komische elementen toegevoegd. Daardoor werd het stuk wat lichter en tegelijk accentueerden de lichte flarden in mijn ogen de donkerte van het lot van de personages.

Amanda Wingfield is een vrouw die ooit hoge verwachtingen van haar leven had. Het is anders gelopen en nu leeft ze als alleenstaande moeder in niet al te florissante omstandigheden met haar twee volwassen kinderen. Ze projecteert haar hoop op geluk en succes nu op hen en bemoeit zich tot in de kleinste dingen met wat ze doen en hoe. Ik vind dat Chris Nietvelt haar opdringerigheid geweldig speelt: ze haalt het bloed onder je nagels vandaan.

Eelco Smits is Tom, de zoon. Hij werkt als magazijnbediende om het gezin van een inkomen te voorzien. Maar eigenlijk wil hij dichter worden. Hij wil niet, net als zijn vader, het gezin in de steek laten en blijft dus, terwijl hij steeds gefrustreerder raakt. Hij ontvlucht de bemoeizucht van zijn moeder zoveel mogelijk door elke avond naar de film te gaan. Uiteindelijk gaat hij er toch vandoor, maar ondanks alle ellende is hij te verknocht aan het gezin om zich echt los te maken.

Dan is er Laura, de dochter: een mooi, lief, onzeker, raadselachtig en kreupel meisje. Ze komt nauwelijks onder de mensen, doet niets en is eigenlijk altijd thuis. Hélène Devos laat haar worsteling overtuigend zien: ze wil wel door haar muren heen breken, maar weet niet hoe.

Op dringend verzoek van zijn moeder nodigt Tom een collega uit om te komen eten. Amanda draaft meteen helemaal door. Ze ziet de gast als een aanbidder van Laura en zijn bezoek als opmaat tot een huwelijk. Ook Jim (Harm Duco Smit) is door het leven teleurgesteld. Maar niet ontmoedigd! Hij is aardig voor Laura en geeft haar wat zelfvertrouwen. Van een huwelijk komt het natuurlijk niet.

Het was een voorstelling die mij al snel te pakken had. Mede door het goede acteren. En gelukkig was er af en toe een sprankje licht in de duisternis.

17-6-2015
Stadsschouwburg Amsterdam

Opnieuw smolt Toneelgroep Amsterdam drie Shakespeare-stukken samen tot één geheel. Na het spectaculaire Romeinse Tragedies was Kings of War misschien wat minder spectaculair, maar net zo enerverend. Het ging dit keer over drie Engelse koningen die elk hun eigen oorlog voerden.

Wat een taaltovenaar is Shakespeare toch! Vierenhalf uur een onafgebroken stroom woorden, woorden, woorden waarbij elk woord sprankelt of spartelt: het was vierenhalf uur boeiend. Het stuk beschrijft hoe dun de menselijke buitenkant van beschaving, deugd, naastenliefde, vroomheid en goede bedoelingen is. En hoe sterk de onderliggende driften als als roem, eer, lust en macht zijn.

Er was weer een fraai decor met vernuftige technische pracht en praal. Er was levende muziek door een wonderlijke combinatie van enkele blazers en een opera-achtige zanger. Acteurs als Hugo Koolschijn, Bart Slegers en Robert de Hoog speelden diverse grote en minder grote bijrollen. Chris Nietvelt, Janni Goslinga en Hélène Devos verzorgden prachtige vrouwenrollen. En tot mijn verrassing was er ook een kleine rol voor Kitty Courbois. Maar de hoofdpersonages waren natuurlijk de drie koningen.

Ramsey Nasr speelde Henry V als een denker die worstelt met zijn verantwoordelijkheden. En die vertederend onbeholpen is als hij een vrouw probeert te versieren. Zijn oorlog voert hij tegen Frankrijk.

Eelco Smits is Henry VI: te jong om koning te zijn, een angsthaas die geen daden durft te stellen en geen besluiten durft te nemen. Zijn oorlog strijdt hij met zichzelf: hij wil wel een goede leider zijn, maar hij kan het niet.

Hans Kesting speelt een glansrol als Richard III: de grootste schurk aller tijden, afstotelijk van lichaam en geest. Zonder enige scrupule en met satanisch genoegen ruimt hij iedereen uit de weg die tussen hem en zijn doelen staat. Zijn oorlog gaat dus tegen zijn omgeving, waar altijd de kans bestaat op verraad. Want aan de top is het een slangenkuil die bol staat van complotten en moorden.

Ik zat op een meter afstand van het podium. Als de acteurs bij mij in de buurt kwamen, kon ik van heel dichtbij zien hoe ze zich zeer geconcentreerd overgaven aan hun rollen. Mooi om te zien; het is een bijzonder vak.

Na het schrijven van deze ‘recensie’ resteert er een kort nachtje, maar dat was de voorstelling zeker waard!

14-2-15
Koninklijke Schouwburg, Den Haag

Vanavond vierde ik Valentijn met twee geweldige vrouwen, twee koninginnen. Gisteren werd bekend dat Halina Reijn en Chris Nietveld voor hun rollen in Maria Stuart allebei een nominatie hebben gekregen voor de Theo d‘Or Vanavond zag een uitverkochte Koninklijke Schouwburg dat dit volkomen terecht is.

Koningin Maria Stuart is afgezet en ter door veroordeeld. Het is aan koningin Elisabeth om het vonnis te bekrachtigen. Het zet beide vrouwen tegenover elkaar. Het gaat over grote ideeën als macht, belang, nut, rechtspraak, rechtvaardigheid en geweten. Maria Stuart wordt gedreven door hartstochtelijke, koppige zekerheid. Elisabeth handelt op basis van angstige, argwanende twijfel. Beiden streven ze naar waardigheid. Beiden worstelen ze met hun positie ten opzichte van een hofhouding van konkelende edelmannen, gespeeld door acteurs als Hans Kesting, Eelco Smits en Robert de Hoog. Maar zij vallen in het niet bij Reijn en Nietveld, die hun lange, moeilijke verhandelingen laten klinken als normale gesprekken en die tegelijk de botsing van hun karakters ingetogen maar dreigend verbeelden.

Een mooie, toegankelijke voorstelling over ideeën en gedachten. Dat is mijn mening en daar zult u het mee moeten doen.

22-12-13
Stadsschouwburg, Amsterdam

Romeinse Tragedies van Toneelgroep Amsterdam was een adembenemende voorstelling. Drie stukken van Shakespeare samengevoegd tot één onvergetelijke toneelervaring van zes uur.

Zoals gewoonlijk in veel stukken over de Romeinse oudheid ging et drie keer over de politieke en militaire elites die denken de waarheid en het absolute morele gelijk te hebben maar intussen elkaar en hun land te gronde richten. Verder was deze uitvoering allesbehalve gewoon.

Slagwerkers zorgen voor subtiele geluidseffecten als ondersteuning en voor donderend oorlogslawaai. Bij dat laatste werden ze ook nog ondersteund door stroboscopische lichteffecten. De grenzen tussen toneel, zaal, coulissen en foyers was vaag. De acteurs gingen soms de zaal in. De make-up vond plaats op het podium. Het publiek was welkom om banken en zitjes op het toneel, waar je bijna deel uitmaakte van een scène. Tijdens de voorstelling (er was zes uur lang geen pauze) kon je op het podium iets te eten en te drinken halen. Overal stonden grote beeldschermen, dus waar je ook zat, je kon het goed zien. Zelf zat ik toch het liefst in de zaal, omdat je daar het meeste direct kon zien en de beeldschermen het minst nodig had. Tot zover de ongewone vorm.

Buitengewoon waren ook sommige acteerprestaties. Het eerste stuk was Coriolanus. Het ging over een krijgsheer die gevraagd wordt om politicus te worden. Hij voelt daar niets voor want hij is geen liefhebber van democratie. Het volk zegt vandaag ja, morgen nee en overmorgen weer ja. Het is vatbaar voor populisme. Daar wil je je niet van afhankelijk maken. Dit klinkt toch best actueel? Deze nadelen van democratie bestaan nog steeds, maar wat is het alternatief? De acteerprestaties die mij het meest aanspraken waren die vaan Janni Goslinga en vooral de geweldige Gijs Scholten van Aschat, die geboren lijkt om Shakespeare te spelen.

Het tweede stuk was Julius Caesar. Hij was een bij het volk zeer populaire leider, die het slachtoffer werd van een complot van een aantal politici die zin populariteit zagen als een bedreiging. Hier was ik het meest onder de indruk van Roeland Fernhout en Hans Kesting, vooral in hun schijnheilige resp. oprechte grafredes voor de vermoorde Caesar.

Het derde en laatste stuk was Antonius en Cleopatra. Ook hierin weer veel gekonkel in de top van et Romeinse rijk. Maar dit keer vormde de passie tussen de Romeinse leider Antonius en de Egyptische koningin Cleopatra een extra dimensie. Uiteindelijk gaan ze beide ten onder. Opnieuw viel Hans Kesting mij op, maar vooral de fantastische rol van Chris Nietvelt. Het was imposant hoe zij de wanhoop voelbaar maakte van haar personage dat moest toezien hoe ze haar positie en haar geliefde verloor.

De voorstelling was van de eerste tot de laatste minuut boeiend, zonder een moment van verslapping of verveling. Het enige wat vervelend was, was het idee dat je misschien iets miste als je even snel een consumptie ging halen. Het was weer een prachtige voorstelling, zoals ik er de laatste tijd meer van Toneelgroep Amsterdam zag. Wat is dat toch een topgezelschap!