Janni Goslinga

All posts tagged Janni Goslinga

15 juni 2018
Koninklijk Theater Carré

Wow! Wat een bijzondere, indrukwekkende, meeslepende theaterervaring. Zes uur lang acteergeweld en veel meer. Zo veel geweldige acteurs zie je zelden op één podium.

Het publiek kan tijdens de voorstelling vrij rondlopen in de zaal en op het podium. Daar kan je ook een plekje zoeken om bovenop het spel te zitten. De grime vindt plaats op het podium en daar zijn ook hapjes en drankjes te koop. De ombouw van het decor tussen de verschillende scènes gebeurt met open doek. Te midden van al die bedrijvigheid acteren de acteurs. Het klinkt misschien erg rommelig, maar het is allemaal erg organisch en vanzelfsprekend, het is zeker niet storend. En het is volgens mij behoorlijk uniek.

Romeinse Tragedies bestaat uit drie stukken van Shakespeare over drie Romeinse helden: Coriolanus, Julius Caesar en Marcus Antonius. Ze overleven alle drie hun eigen stuk niet en er vallen nog wel meer doden; het zijn dus met recht tragedies.

Shakespeare betekent: prachtige, sprankelende taal. Over grote, tijdloze thema’s als liefde en dood, trouw en verraad, waarheid en bedrog. Maar ook meer specifieke onderwerpen die in onze tijd heel actueel zijn. Kan je belangrijke besluiten beter laten nemen door de democratische meerderheid van het volk, dat wispelturig is en zich makkelijk laat bespelen en (mis)leiden, of door een verstandige elite die zichzelf verstandiger acht dan het volk? Hoe komt het toch dat hoogwaardigheidsbekleders besluiten vaak baseren op trots, koppigheid, woede, afgunst en eigen belang, verhuld onder een mantel van algemeen belang, fatsoen en rechtvaardigheid?

Foto Jan Versweyveld

De hoogtepunten van de avond waren voor mij de toespraak van Hans Kesting als Marcus Antonius (“Vrienden, Romeinen, landgenoten, leen mij uw oor”) en het wanhopige, hartverscheurende verdriet van Chris Nietveld als Cleopatra. Maar eigenlijk was het één lang hoogtepunt van zes uur. En het nagenieten duurt waarschijnlijk nog langer.

Toneelgroep Amsterdam speelde deze voorstelling voor het eerst in 2007. Dit weekend doen ze het voor de allerlaatste keer. Dus grijp je kans om deze unieke ervaring te ondergaan!

Regie: Ivo van Hove
Met o.a. Gijs Scholten van Aschat, Hans Kesting, Chris Nietvelt, Eelco Smits, Jani Goslinga, Maria Kraakman. Marieke Heebink, Hélène Devos.

9 juni 2018
Koninklijke Schouwburg, Den Haag

Wat is het toch heerlijk om naar goede acteurs te kijken. Vanavond had ik daarover niets te klagen. Vergeef ons is een coproductie van Toneelgroep Amsterdam en het Antwerpse Toneelhuis met acteurs van beide gezelschappen. Ze spelen de pannen van het dak. Eelco Smits is voor zijn hoofdrol genomineerd voor de Louis d’Or 2018 en de rest van de cast ondersteunt hem stevig.

In deze voorstelling zag ik een familie met veel geraas onherstelbaar in elkaar storten, en daarna met vallen en opstaan een nieuwe familie ontstaan. Er komt heel veel ellende voorbij, maar toch is het geen zwaar stuk. Het heeft iets lichtvoetigs. Misschien door de vliegende vaart die er van begin tot eind in zit, de vele overgangen of de subtiele grapjes.

foto Kurt van der Elst

Vergeef ons gaat over een zeer disfunctionele familie. De één is nog verknipter dan de ander en dat leidt tot genante situaties en pijnlijke ontwikkelingen. De hoofdpersoon, die zelf ook zo zijn fouten en problemen heeft, probeert wanhopig en aandoenlijk de boel bij elkaar te houden en iedereen te helpen. Het is onduidelijk of hij dat doet uit schuldgevoel, uit plichtsbesef, of om zijn minderwaardigheidscomplex te bestrijden. Maar een aantal van de karakters is niet te redden. Met de rest, stuk voor stuk beschadigde mensen, weet hij uiteindelijk een soort harmonie te bereiken.

Ik blijf mij verbazen over het vak van acteur. Dit was de allerlaatste uitvoering van dit stuk. Volgende week zie ik een aantal van de acteurs terug in een ander stuk. Het is mij een raadsel hoe je in zo korte tijd van de ene rol kunt overstappen in de andere.

regie: Guy Cassiers
spel: Eelco Smits, Chris Nietvelt, Janni Goslinga, Katelijne Damen, Lucas Vandervost, Evelien Bosmans, Jip van den Dool, Steven van Watermeulen

9 februari 2018
Stadsschouwburg Amsterdam

Ik heb al heel wat familiedrama’s gezien. Met beschadigde mensen, mislukte levens en veel geestelijke en emotionele ellende. Maar nog nooit zag ik een zo depressief stuk als vanavond, zonder een sprankje hoop of verlichting. In Ibsen Huis is de pater familias, een beroemd architect, zo egocentrisch en verdorven dat hij drie generaties volledig en reddeloos vernietigt, inclusief zichzelf. Het verhaal gaat over het bouwen van huizen, het verbouwen van herinneringen, het oprichten van muren om trauma’s en het instorten van mensenlevens. Over verloren zielen en verschroeide aarde.

Zoals vaker bij TGA is het decor weer heel bijzonder. Dit keer is het een huis dat voortdurend ronddraait. De acteurs spelen hun scènes in de diverse kamers van het huis. Het verhaal is niet chronologisch maar springt heen en weer in de tijd. De acteurs spelen verschillende rollen, maar verschillende acteurs spelen ook samen één rol (het jonge personage en het personage dat twintig of dertig jaar ouder is). Soms is dit heel even verwarrend (wie was dat ook al weer?) maar over het algemeen werkt het goed.

De indrukwekkende cast levert geweldig acteerwerk. Met voor mij dit keer als topper Janni Goslinga. In haar Caroline meende ik het ongrijpbare van Hilde Wangel uit Solness te herkennen.

foto: @ jan versweyveld

Het vaste vrijdagse nagesprek was heel interessant. Maria Kraakman en Maarten Heijmans vertelden hoe het stuk tot stand is gekomen. Regisseur Simon Stone schreef de tekst op basis van zes stukken van Ibsen. Daar ontleende hij de personages en de thematiek aan. Van een personage uit het ene stuk maakte hij de broer van een karakter uit een ander stuk. Het schrijven deed hij tijdens de repetities; toen ze begonnen was er nog nauwelijks tekst. Maria Kraakman gaf nog een mooie omschrijving van acteren. Je kunt niet elke avond de emoties van je personages doorleven. Je doet alsof, maar wel zo echt mogelijk.

Met: Hans Kesting, Maria Kraakman, Janni Goslinga, Maarten Heijmans, Bart Slegers, Aus Greidanus jr., Celia Nufaar, Claire Bender, Eva Heijen, Bart Klever, David Roos.

16 november 2017
Koninklijke Schouwburg, Den Haag

Twee dagen na Revolutionary Road zag ik opnieuw een stuk over dwalende en falende mensen, die in hun relaties met anderen toch ten diepste eenzaam zijn. Ook hier gaat het om een schijnbaar geslaagd stel dat ten gronde gaat omdat één van de twee mentale mankementen blijkt te hebben. Ook hier dienen de andere personages er vooral toe om de toenemende wrijving en de afstand binnen het stel zichtbaar te maken en te versterken. Maar naast overeenkomsten waren er ook verschillen. Uit het leven van marionetten is nog zwaarder en somberder, heeft geen enkel moment van lichtheid. Waar Revolutionairy Road vooral bestond uit min of meer levensechte dialogen, zaten er in Uit het leven van marionetten vooral diepzinnige, veelbetekenende monologen. Te diep en te veel, wat mij betreft. Ik ben een fan van Toneelgroep Amsterdam, onder meer omdat ik meestal helemaal op ga in hun stukken. Dat lukte me deze keer helemaal niet. Ik voelde een grote afstand tussen mijzelf en het podium. Dat lag zeker niet aan de acteurs, die hun uiterste best deden om van hun personages echte mensen te maken. Maar met hun in mijn oren onechte teksten was dat nauwelijks mogelijk.

De vormgeving was fraai. Een kil en kaal decor, kil en koud licht, dat paste goed bij het kille mensbeeld dat uit de voorstelling sprak. Lange filmbeelden van gezichten in close up benadrukten de eenzaamheid van de personages. En wat mij aansprak was dat niet alles werd uitgelegd. Het publiek kreeg scènes te zien die zich afspeelden voor en na het moment waar het in de voorstelling allemaal om draait, en moest zelf conclusies trekken over wat er precies was gebeurd en waarom. Daar waren we na afloop in de foyer druk over in gesprek toen Janni Goslinga ineens bij ons kwam staan. Dat was leuk, want ik vond haar de beste van de spelers. En het was interessant, omdat ze enthousiast vertelde over het stuk, de film van Ingmar Bergman waar het op gebaseerd was en over het werken met een regisseur dit tot nu toe nooit toneel maar alleen films gemaakt had.

Regie: Nanouk Leopold
Spel: Eelco Smits, Janni Goslinga, Bart Slegers, Hugo Koolschijn, Celia Nufaar, Eva Heijnen.

17-6-2015
Stadsschouwburg Amsterdam

Opnieuw smolt Toneelgroep Amsterdam drie Shakespeare-stukken samen tot één geheel. Na het spectaculaire Romeinse Tragedies was Kings of War misschien wat minder spectaculair, maar net zo enerverend. Het ging dit keer over drie Engelse koningen die elk hun eigen oorlog voerden.

Wat een taaltovenaar is Shakespeare toch! Vierenhalf uur een onafgebroken stroom woorden, woorden, woorden waarbij elk woord sprankelt of spartelt: het was vierenhalf uur boeiend. Het stuk beschrijft hoe dun de menselijke buitenkant van beschaving, deugd, naastenliefde, vroomheid en goede bedoelingen is. En hoe sterk de onderliggende driften als als roem, eer, lust en macht zijn.

Er was weer een fraai decor met vernuftige technische pracht en praal. Er was levende muziek door een wonderlijke combinatie van enkele blazers en een opera-achtige zanger. Acteurs als Hugo Koolschijn, Bart Slegers en Robert de Hoog speelden diverse grote en minder grote bijrollen. Chris Nietvelt, Janni Goslinga en Hélène Devos verzorgden prachtige vrouwenrollen. En tot mijn verrassing was er ook een kleine rol voor Kitty Courbois. Maar de hoofdpersonages waren natuurlijk de drie koningen.

Ramsey Nasr speelde Henry V als een denker die worstelt met zijn verantwoordelijkheden. En die vertederend onbeholpen is als hij een vrouw probeert te versieren. Zijn oorlog voert hij tegen Frankrijk.

Eelco Smits is Henry VI: te jong om koning te zijn, een angsthaas die geen daden durft te stellen en geen besluiten durft te nemen. Zijn oorlog strijdt hij met zichzelf: hij wil wel een goede leider zijn, maar hij kan het niet.

Hans Kesting speelt een glansrol als Richard III: de grootste schurk aller tijden, afstotelijk van lichaam en geest. Zonder enige scrupule en met satanisch genoegen ruimt hij iedereen uit de weg die tussen hem en zijn doelen staat. Zijn oorlog gaat dus tegen zijn omgeving, waar altijd de kans bestaat op verraad. Want aan de top is het een slangenkuil die bol staat van complotten en moorden.

Ik zat op een meter afstand van het podium. Als de acteurs bij mij in de buurt kwamen, kon ik van heel dichtbij zien hoe ze zich zeer geconcentreerd overgaven aan hun rollen. Mooi om te zien; het is een bijzonder vak.

Na het schrijven van deze ‘recensie’ resteert er een kort nachtje, maar dat was de voorstelling zeker waard!

8-5-2015
Stadsschouwburg Amsterdam

Vanavond ging ik weer eens naar Amsterdam voor een reprise van een veelgeprezen stuk van TGA. Dit keer ging het om Othello. Een stuk van Shakespeare betekent opletten geblazen: elk woord verdient aandacht. Maar de acteurs zorgden er wel voor dat mijn aandacht niet verslapte.

Roeland Fernhout speelt meesterlijk de super-intrigant Jago. Subtiel plant hij bij Othello een zaadje twijfel aan zijn Desdemona: “Ik heb geen enkel bewijs en waarschijnlijk vergis ik me, dus besteed hier vooral geen aandacht aan, maar zou het kunnen dat het lijkt of ze ontrouw is?” Jago bespeelt iedereen om zijn doel te bereiken. Met veel zorg kweekt hij het zaadje twijfel op tot een enorme jaloezie.
Hans Kesting is Othello. Je krijgt haast medelijden met hem als je ziet hoe zijn verstand en zijn liefde worden overwoekerd door een alles vernietigende woede.
Hélène Devos kende ik tot nu toe van diverse kleinere rollen. Vanavond speelde ze een hoofdrol als Desdemona. Ze was breekbaar als altijd, maar nu tegelijk ook heel krachtig. Ze is de onschuld zelve en gaat ten onder aan valse beschuldigingen. Haar onmacht wordt prachtig gespeeld.

Het stuk mondt uit in een onvermijdelijke, huiveringwekkend mooie apotheose waarin Devos, Kesting en Janni Goslinga (als Emilia, de vrouw van Jago, die zijn intriges eindelijk doorziet) voor intens vuurwerk zorgen.

Kortom: het was het retourtje Den Haag – Amsterdam weer waard. Dit is mijn mening en daar zult u het mee moeten doen.

25-3-2015
Stadsschouwburg Utrecht

Soms moet je kiezen. Helaas kies je soms verkeerd en heb je achteraf spijt. Gelukkig krijg je soms de kans om een foute keus te herstellen.

Aan het begin van het theaterseizoen heb ik gekozen voor een aantal stukken van TGA. Maar niet voor Koningin Lear. De afgelopen weken las en hoorde ik daar echter zo veel moois over, dat ik alsnog een kaartje heb geboekt. En zo kwam ik vanavond na een pittoreske wandeling vanaf het station terecht bij de Stadsschouwburg in Utrecht. Van buiten vond ik het een lelijk, weinig uitnodigend gebouw. En dan stond het ook nog in de steigers. Maar eenmaal binnen bleek de zaal best mooi en ik had een geweldige plaats op rij 2 met zelfs voor mij ruim voldoende beenruimte.

Tom Lanoye bewerkte Koning Lear ingrijpend. Van de historische koning die zijn rijk verdeelt over zijn drie dochters, maakte hij een hedendaagse ‘koningin’ van een zakelijk imperium die haar bedrijf verdeelt over haar drie zoons. Het gevolg is dat zowel het bedrijf als de familie met donderend geraas in elkaar stort. En aan het eind is er van koningin Lear niets anders over dan een oude, volkomen verwarde, eenzame vrouw. Lanoye had het stuk dus geheel herschreven, maar wel in zeer Shakespeareaanse taal.

Lanoye maakte deze bewerking speciaal voor Frieda Pittoors. Ik kende haar alleen van kleine en wat grotere bijrollen, maar in de hoofdrol bleek ze dit stuk prima te kunnen dragen. En wat waren Janni Goslinga, Roeland Fernhout en Gijs Scholten van Aschat weer goed, en wat was Helène Devos weer kwetsbaar. Zoals zo vaak bij TGA was het toneelbeeld verbazingwekkend mooi. Kortom: het was weer een meeslepende voorstelling.

Dat is mijn mening en daar zult u het mee moeten doen.

6-12-13
Stadsschouwburg, Amsterdam

Zo, dat was weer een indringende voorstelling van @TGAmsterdam in de @SSBA met veel dood en verderf.

Hierbij met enige vertraging (die had te maken met een heel slecht toneelstuk van NS, waarover ik maar geen recensie zal schrijven) mijn indrukken van Rouw siert Elektra van Toneelgroep Amsterdam, dat ik vanavond zag.

Het stuk beschrijft als in een Griekse tragedie de onstuitbare ondergang van een familie. Alle familieleden lijden onder hun verleden, obsessies, (oorlogs)trauma’en waandenkbeelden en deze zijn er de oorzaak van dat alle onderlinge relaties kapot gaan en de familie wordt meegezogen in een noodlottige draaikolk van dood en verderf.

Voor mij was het indrukwekkendste element uit de voorstelling de strijd tussen twee prachtig geacteerde, krachtige vrouwen: de moeder (Janni Goslinga) en de dochter (Halina Reijn). De moeder is misschien nog wel het ‘normaalste’ lid van de familie: net als elk mens heeft ze haar verlangens en zwaktes in haar karakter, maar ze is geestelijk redelijk stabiel en kan lange tijd goed functioneren. Daartegenover staat de dochter die zich moreel perfect waant en vanuit die superioriteit voortdurend ingrijpt in en oordeelt over de levens van de anderen. Daar is ze zo druk mee, dat ze geen tijd overhoudt om zelf een leven op te bouwen. Ze strijdt met haar moeder om de liefde van haar vader en haar broer. “Ik wil liefde voelen. Ik heb recht op liefde”, zegt ze. Maar door al haar manipulaties stoot ze uiteindelijk iedereen van zich af en blijft ze alleen over. Dan ervaart ze eindelijk wat inzicht en schuld. Ze straft zichzelf door zich voor rest van haar leven tot eenzaamheid te veroordelen.

In mijn ogen onderstreept het stuk de wezensvraag in hoeverre we als mens zelf keuzes kunnen maken en richting kunnen geven aan ons leven, en in hoeverre we het resultaat of misschien zelfs wel het slachtoffer zijn van ons karakter. Het antwoord op deze vraag heb ik nog niet, maar ik ben blij dat ik op het laatste nippertje (het was de voorlaatste uitvoering) dit stuk nog heb kunnen zien. Morgen (zaterdag 7/12) allerlaatste kans!

Na afloop was er een nagesprek met o.a. Halina Reijn. Daar was ik graag bij geweest, want ik vind het interessant om topacteurs te horen praten over hun vak, hun voorstelling en hun rol. Helaas moest ik mij haasten om mijn laatste trein te halen. Dat lukte, maar onderweg ging het niet helemaal goed waardoor de reis Amsterdam – Den Haag ruim 2,5 uur duurde. Wacht, daar zou ik het hier niet over hebben …

Tot slot nog een zin uit de voorstelling om lang over na te denken: “Vrouwen zijn jaloers op schepen.”

1-11-2013
Stadsschouwburg Amsterdam

Laat terug in Den Haag na een lange culturele avond in Amsterdam. Van 19:30 tot 23:00 uur een voorstelling van Toneelgroep Amsterdam die van de eerste tot de laatste minuut mijn aandacht vasthield. En tot slot een nagesprek met enkele acteurs, die vertelden over (het spelen van) de voorstelling.

Vóór de pauze speelden drie koppels acteurs op drie locaties drie scènes uit één huwelijk. Een ogenschijnlijk goed huwelijk waarin echter de vertrouwdheid omslaat in sleur. Waarin door het voortdurend rekening houden met de verwachtingen van anderen (de omgeving in het algemeen en moeders in het bijzonder) de spontaniteit plaats maakt voor verplichtingen. Waarin naast liefde en genegenheid ook walging en haat ontstaan. Na de pauze speelden de zes acteurs gezamenlijk een enorme ruzie, die in drievoud knalde en vonkte. Na hun ruzie en hun scheiding sloten ze vrede. Kernvraag van het stuk: kan je een relatie in stand houden als je altijd eerlijk tegen elkaar bent?

Het is lastiger dan ik vooraf had gedacht om mijn recensies te schrijven op een manier waar ik tevreden over ben. Toneel is een ervaring, iedereen ervaart het op zijn eigen manier. Ik wil dus mijn persoonlijke ervaring en mijn individuele beleving verwoorden, maar ik merk dat ik in mijn eigen ogen vaak heel dichtbij pretentieus gebazel kom. Toch vind ik het leuk om te proberen mijn mening over wat ik heb gezien te formuleren, dus ik ga er nog even mee door.

Mede doordat je als publiek heel dicht op de scènes zit, komt het stuk direct bij je ‘binnen’. Vóór de pauze schuift het publiek na elke scène door naar de volgende scène. Ik vond die constructie, waarbij dus drie koppels acteurs hetzelfde stel spelen, goed werken. Het enige nadeel was dat je voortdurend op de achtergrond de andere twee scènes hoorde, die tegelijkertijd gespeeld werden. Dat maakte het soms wat rumoerig. (Ik hoop dat het logistieke concept duidelijk is …)

Ik vond de vrouwen (Suzanne Grotenhuis, Janni Goslinga en Hadewych Minis) sterker en meeslepender dan de mannen (Alwyn Pulinckx, Hugo Koolschijn en Roeland Fernhout). Vooral Janni Goslinga en Hadewych Minis vond ik erg goed. Hadewych Minis is tegenwoordig voornamelijk actief als muzikante/zangeres en als filmactrice en dat is een gemis voor het toneel. Met haar enorm sprekende ogen en haar gezicht kan ze veel emotie uitstralen en ook binnen een fractie van een seconde wisselen van emotie. En met wat een oerkracht maakt ze ruzie!

Door de intensiteit van de voorstelling zal deze nog wel even in mijn hoofd blijven rondwaren.

Tot slot nog twee hoogtepuntjes: de mooie woordvondsten moederachtervolgingswaan en gevoelsanalfabetisme.