Jeroen De Man

All posts tagged Jeroen De Man

29 juni 2018
Koninklijke Schouwburg, Den Haag

Ik geloof dat ik zelden een zo volle, bonte, afwisselende voorstelling heb gezien als het onderwatersprookje Ondine.

Kosten noch moeiten zijn gespaard. Je komt ogen tekort. Dat begint al buiten de zaal. De hele schouwburg is in sprookjessfeer gebracht. Ook op het podium is heel veel te zien. Decordoeken, vijvers, een waterval, een walvis, plasticsoep, kostuums en pruiken. Een waternimf, een ridder, een visser, een prinses, een illusionist, een koning, een hofdame, een varkenshoedster, een hertogin en nog een hele stoet andere personages. Veel mooie beelden en af en toe een stukje mooie tekst. Het stuk is dramatisch en luchtig, poëtisch en luidruchtig, langzaam en snel, ingetogen en uitbundig, historisch en actueel, serieus en grappig.

foto Sanne Peper

De inhoud van het stuk vond ik wat minder rijk. Met een beetje goede wil kon ik er wel wat grote thema’s en tegenstellingen in vinden: mens en natuur, trouw en bedrog, waarheid en leugen, liefde en geluk. Maar een diep of ontroerend verhaal dat je bijblijft is het niet. Dat hoeft ook niet altijd. Er is niets mis met een avond goed gespeeld vermaak.

Over goed gespeeld gesproken: ik had nog nooit van Evgenia Brendes gehoord, maar zij draagt de voorstelling. Ze is wonderlijk en betoverend en sprookjesachtig als de wereldvreemde, zuivere waternimf Ondine. En zij is het ook die de mooiste zin uitspreekt: “Dat ik ongelukkig ben, wil niet zeggen dat ik niet gelukkig ben.”

Regie: Jeroen De Man
spel: Evgenia Brendes, Joris Smit, Keja Klaasje Kwestro, Hein van der Heijden, Stefan de Walle, Jaap Spijkers, Sylvia Poorta, Mark Rietman, Vincent Linthorst, Yela de Koning, Mees Walter, Emma Josten, Simme Wouters, Teun Donders, Jurriaan van Seters, Eeke Boonstra, Mona Mina Leon, Lien Thys en Zoë Heyninck

 

12 mei 2018
Theater aan het Spui, Den Haag

Speciaal voor Vrienden en begunstigers organiseert HNT elk jaar een vooruitblik op het nieuwe seizoen. Waar je enthousiast over bent, praat je graag en veel over. Daarom duren deze middagen meestal langer dan gepland. Dit keer kwamen onder andere aan het woord programmeur Marijtje Pronk (met tips voor voorstellingen die je niet mag missen), Maria Goos (die speciaal voor HNT We zijn hier voor Robbie aan het schrijven is), regisseurs Eric de Vroedt (The Nation, We zijn hier voor Robbie, The Hairy Ape Show/De wereld volgens John) en Jeroen De Man (Ondine, Cinema, Het Duel). Janne Schra zong enkele melancholische liedjes die ze ook in de Koninklijke Schouwburg komt zingen en raakte verstrikt in een gitaar. Peter Heerschop vertelde over de zondagmiddagen die hij in de foyer van het Theater aan het Spui komt verzorgen onder het motto: Het komt goed. Want als het goed gaat met de maatschappij, mag theater hard en confronterend zijn. Maar als de samenleving verhardt, moet theater juist zachtheid bieden.

Het belooft weer een mooi theaterseizoen te worden. Maar dat wist ik eigenlijk al; ik heb mijn keuze al gemaakt en daar zitten veel voorstellingen in die vanmiddag genoemd werden. Na afloop was het voor mij snel naar huis om een hapje te eten, want vanavond mag ik naar de Koninklijke Schouwburg.

23 oktober 2017
Het Paradijs, Koninklijke Schouwburg, Den Haag

Als Vriend van Het Nationale Theater (ja, ik ben niet de eerste de beste theaterbezoeker, dat u het maar even weet!) ontving ik de volgende uitnodiging:
“Acteurs en regisseurs van Het Nationale Theater nodigen het publiek graag uit bij hun creatieve proces. Eigen ideeën komen tot bloei in de inspiratie-avonden van Studio Paradijs. Na het succes en de goede reacties op het vorige seizoen, krijgt Studio Paradijs een vervolg. (…) De avonden zijn zeer inspirerend en informeel. Leuk om mee te maken en de acteurs waarderen uw komst en betrokkenheid. Voel u welkom!”

Vorig seizoen waren deze avonden mij volledig ontgaan, maar dit keer wilde ik wel eens zien wat zo’n avond precies inhield. Ik had daar niet echt een beeld van. Ik verwachtte iets als een lezing of een interview. Misschien met wat scènes in de vorm van een soort openbare repetitie of improvisatie. En met vragen aan of van het publiek.

Wat ik te zien kreeg was een grappig spel met illusie en werkelijkheid. Jeroen De Man en Jaap Spijkers speelden twee mannen die met elkaar gaan samenwerken. Om elkaar te leren kennen, gingen ze samen uit eten. Jeroen De Man speelde de rol van Jeroen De Man, regisseur bij Het Nationale Theater. Jaap Spijkers was Jaap Spijkers, acteur bij Het Nationale Theater. Spijkers gaat voor het eerst in een stuk van De Man spelen en ze kennen elkaar nauwelijks. Tijdens het eten praatten ze over wat ze zoals gedaan hebben, over wie en hoe ze zijn, over acteren en regisseren. Vooral De Man schuwde daarbij verwijzingen naar actualiteiten in de kunstwereld niet, wat erg leuk uitpakte. En daarnaast was het gesprek bij vlagen best interessant.

Uit het nagesprek met het publiek bleek dat het hele gesprek, dat anderhalf uur duurde, niet voorbereid was. Het ontstond dus van A tot Z ter plekke. Dat vind ik erg dapper. Je moet maar durven om daar zomaar te gaan zitten en erop te vertrouwen dat het je gaat lukken om anderhalf uur te ‘vullen’.

Verder vond ik het leuk om te zien dat er veel betrokkenheid was vanuit Het Nationale Theater. Er zaten diverse mensen die daar voor en achter de schermen werken op de tribune. Ik hou niet van ‘name dropping’, maar ik kan het niet laten even achteloos te melden dat de grote Mark Rietman slechts enkele stoelen van mij verwijderd was. Hoe vaak maak je dat mee?

Ik ga zeker nog eens terug naar Studio Paradijs.

11 mei 2017
Koninklijke Schouwburg, Den Haag

Al heel lang bezoek ik veel theatervoorstellingen. De laatste jaren ben ik steeds meer geïnteresseerd geraakt in de wereld achter de voorstelling. Hoe komt een voorstelling tot stand? Wat is de rol van een regisseur? Wat is de bijdrage van een dramaturg? Hoe kies je als maker welke voorstelling je gaat spelen? Hoe kies je als theater welke voorstellingen je wel en niet programmeert? Hoe trekt je nieuw publiek naar het theater? Over dit soort vragen zou ik wel eens wat meer willen horen. Daarom ga ik proberen om hierover af en toe te praten met iemand uit de theaterwereld. En natuurlijk zal ik daarover hier verslag doen.

Vandaag had ik mijn eerste theatergesprek. Jeroen De Man was zo vriendelijk tijd voor mij vrij te maken. Jeroen De Man is acteur en regisseur. Na het afronden van de acteursopleiding van de Toneelacademie Maastricht in 2005 speelde hij onder andere bij theatergezelschap De Warme Winkel. Tegenwoordig is hij regisseur bij Het Nationale Theater en bij Toneelgroep Oostpool in Arnhem. De afgelopen maanden maakte hij Ondertussen in Casablanca. Op een zonnig en semi-geheim dakterras van de Koninklijke Schouwburg hadden we een leuk gesprek.

Bijvoorbeeld over het feit dat artiesten vaak meer dan één talent hebben. Een acteur wordt soms ook regisseur. Veel acteurs kunnen ook goed improviseren, terwijl het in mijn ogen heel verschillende dingen zijn. Als je acteert heb je een tekst en weet je wat er gaat gebeuren; bij improviseren is dat niet het geval. Maar Jeroen ziet improviseren als onderdeel van het vak van acteur. Een andere combinatie van talenten: een regisseur schrijft ook de tekst voor een stuk, of bewerkt of vertaalt een bestaande tekst. Soms alleen, soms samen met een dramaturg. Interessant weetje: als een schrijver 75 jaar dood is, vervallen alle rechten op zijn werk en mag iedereen het naar hartenlust bewerken. Anders bepalen de rechthebbenden hoeveel vrijheid ze theatermakers gunnen.

Het maken van een voorstelling kan op verschillende manieren. Soms weet een regisseur bij de eerste repetitie al precies hoe het stuk er uiteindelijk uit moet komen te zien. Soms weet hij dat helemaal niet en ontstaat het stuk pas tijdens de repetities. Waarbij de acteurs veel of weinig inbreng kunnen hebben.

We hadden het ook over de magie van theater. Als het goed is, ga je als toeschouwer mee in de illusie die op het toneel gecreëerd wordt. Je wordt gegrepen door het verhaal (of niet). Je ziet een bekende acteur opkomen, maar na vijf minuten ben je vergeten dat het een acteur is en zie je alleen nog het personage. Voor mij als leek is dat 100% magie en talent, maar iemand uit het vak ziet dat er ook veel techniek en vaardigheden aan te pas komen.

Bij de magie van theater hoort ook dat het je kan inspireren, dat het je nieuwe inzichten kan geven, dat je er iets van kunt leren. Daarom zou je willen dat meer mensen naar het theater komen om dit te ervaren. Dit nog los van het feit dat meer publiek bijdraagt aan het voortbestaan van theater en theatergezelschappen. Het is een uitdaging en een voortdurende zoektocht hoe je dit bereikt. Misschien zou dat kunnen door prikkelende of uitnodigende titels, maar vaak staat een titel vast en mag je daar niet van afwijken.

Theatermakers moeten ongeveer twee seizoenen vooruit plannen en kiezen wat ze gaan spelen. Hoe doe je dat? Soms door in te spelen op grote actuele thema’s. Liefst zodanig dat je tijdens de twee jaar voorbereiding nog ruimte hebt om het specifiek in te vullen. Het valt mij op dat er komend seizoen diverse voorstellingen zijn over vluchtelingen, vreemdelingen, integratie en discriminatie. Maar een maker kan ook persoonlijke motieven hebben om voor stukken te kiezen. Gewoon omdat hij een stuk mooi vindt, bijvoorbeeld. Jeroen vertelde dat hij streeft naar een afwisselend oeuvre: zowel actueel als tijdloos, zowel grote spektakels als kleine, intieme voorstellingen.

Op Facebook heb ik al gedeeld dat ik het stoute plan heb opgevat om te proberen zelf een toneelstuk te schrijven. Ik ben voorzichtig al een beetje begonnen. Ik heb natuurlijk van de gelegenheid gebruik gemaakt om Jeroen te vragen of hij nog tips voor me had. Die had bij zeker. Blijf niet te lang nadenken over een structuur, maar ga gewoon schrijven: een scène, een bedrijf. Laat het resultaat aan wat mensen lezen; hun reacties helpen je misschien verder. Ik ga deze adviezen zeker ter harte nemen en wie weet wordt het dan nog eens iets. Maar ik beloof niets!

Ik vond het een veelbelovend eerste gesprek met iemand uit het theatervak. Hopelijk is dit het begin van een serie die interessant is voor mij en mijn volgers.