Joris Smit

All posts tagged Joris Smit

29 juni 2018
Koninklijke Schouwburg, Den Haag

Ik geloof dat ik zelden een zo volle, bonte, afwisselende voorstelling heb gezien als het onderwatersprookje Ondine.

Kosten noch moeiten zijn gespaard. Je komt ogen tekort. Dat begint al buiten de zaal. De hele schouwburg is in sprookjessfeer gebracht. Ook op het podium is heel veel te zien. Decordoeken, vijvers, een waterval, een walvis, plasticsoep, kostuums en pruiken. Een waternimf, een ridder, een visser, een prinses, een illusionist, een koning, een hofdame, een varkenshoedster, een hertogin en nog een hele stoet andere personages. Veel mooie beelden en af en toe een stukje mooie tekst. Het stuk is dramatisch en luchtig, poëtisch en luidruchtig, langzaam en snel, ingetogen en uitbundig, historisch en actueel, serieus en grappig.

foto Sanne Peper

De inhoud van het stuk vond ik wat minder rijk. Met een beetje goede wil kon ik er wel wat grote thema’s en tegenstellingen in vinden: mens en natuur, trouw en bedrog, waarheid en leugen, liefde en geluk. Maar een diep of ontroerend verhaal dat je bijblijft is het niet. Dat hoeft ook niet altijd. Er is niets mis met een avond goed gespeeld vermaak.

Over goed gespeeld gesproken: ik had nog nooit van Evgenia Brendes gehoord, maar zij draagt de voorstelling. Ze is wonderlijk en betoverend en sprookjesachtig als de wereldvreemde, zuivere waternimf Ondine. En zij is het ook die de mooiste zin uitspreekt: “Dat ik ongelukkig ben, wil niet zeggen dat ik niet gelukkig ben.”

Regie: Jeroen De Man
spel: Evgenia Brendes, Joris Smit, Keja Klaasje Kwestro, Hein van der Heijden, Stefan de Walle, Jaap Spijkers, Sylvia Poorta, Mark Rietman, Vincent Linthorst, Yela de Koning, Mees Walter, Emma Josten, Simme Wouters, Teun Donders, Jurriaan van Seters, Eeke Boonstra, Mona Mina Leon, Lien Thys en Zoë Heyninck

 

12 februari 2018
Koninklijke Schouwburg, Den Haag

Studio Paradijs biedt de acteurs van Het Nationale Theater de ruimte om te experimenteren. Het is freestylen op het toneel. Vanavond was het zo free dat het een half uur later begon dan aangekondigd, dus ik had me voor niets gehaast.

Deze keer was de avond voor Joris Smit en Bram Coopmans. Zij brachten Ons Dorp. Een nietsontziende ontleding. Ze vertelden over opgroeien in een dorp en de eenzaamheid van gepest worden. Theater is geen therapie, maar een persoonlijk verhaal kan een metafoor zijn voor iets groters. En is het hele leven niet een metafoor?De verhalen over pesterijen veroorzaakten ongemak bij het publiek. De acteurs waren zelf ook wat ongemakkelijk. Er gebeurden ongemakkelijke dingen. Er waren ongemakkelijke stiltes. Het publiek werd op een ongemakkelijke manier bij het experiment betrokken. Er werden theaterwetten doorbroken en dat leidde ook weer tot ongemak. Zelfs het afsluitende liedje was ongemakkelijk.

Na afloop was er ruimte voor gesprek. De acteurs vertelden wat ze met deze avond bedoeld hadden. Mensen uit het publiek vertelden hoe ze het beleefd hadden. En er werden over en weer vragen gesteld. Sommige impertinent, wat ook weer resulteerde in ongemak.

Het was dus ongemakkelijk, maar boeiend! Wanneer is de volgende?

2 februari 2018
HNT Studio’s, Den Haag

Enkele jaren geleden zag ik een geweldige Othello van Toneelgroep Amsterdam. Het verhaal blijft natuurlijk hetzelfde; dat ken ik goed. Dus ik was een beetje benauwd dat ik vanavond voortdurend de vergelijking zou maken met mijn eerdere kijkervaring.

foto Sanne Peper

Gelukkig had Het Nationale Theater een heel andere, interessante invalshoek gekozen. Daardoor was een vergelijking geen moment aan de orde. Deze voorstelling houdt ons een spiegel voor en toont ons de lichte en de donkere kanten van de mens, en met name hoe wit omgaat met zwart. De prachtige vormgeving (kostuums, schitterend decor)  benadrukt dit nog eens doordat er louter gebruik gemaakt wordt van wit, zwart en spiegels.

Wat moet Jago voor een acteur (in dit geval Rick Paul van Mulligen) een heerlijke rol zijn om te spelen. Glibberig, gluiperig en vilein. Schaamteloos en gewetenloos beliegt en bedriegt hij iedereen om er zelf beter van te worden. In deze uitvoering zorgt vooral hij voor spanning, drama en humor. Hij is de spil, de regisseur, de schaker die strategische de andere personages over het bord schuift. Met slinkse opmerkingen, insinuaties en acties weet hij Othello (Werner Kolf) te brengen tot een woedend wantrouwen tegenover de zuivere, onschuldige Desdemona (Sallie Harmsen). Met alle gevolgen van dien.

Het is steeds weer bijzonder om te beleven hoe rijk het werk van Shakespeare is, zowel qua inhoud als qua taal. Ik kan intens genieten van terloopse zinnetjes als “Een mens moet zijn wat hij lijkt” of “Jaloezie is een monster dat zichzelf verwekt en baart”. Net zo bijzonder is hoe actueel zijn stukken na honderden jaren nog zijn.

Ik vond het een heel goede voorstelling. Morgen is de première. Ik ben benieuwd of de recensies bevestigen wat ik heb gezien.

tekst William Shakespeare
vertaling Esther Duysker
regie Daria Bukvić
met Werner Kolf, Sallie Harmsen, Rick Paul van Mulligen, Joris Smit, Lotte Driessen, Claire Hordijk, Mark Lindeman, Martijn Nieuwerf

21-1-2016
Koninklijke Schouwburg, Den Haag

Iedereen is een opportunist en een oplichter in dit stuk. Het is geschreven door Gogol in 1836 en speelde toen in een Russisch provinciestadje. Het stadsbestuur sjoemelt en fraudeert naar lieve lust. Ze zijn allemaal alleen maar bezig meet hun eigenbelang en verhullen dat met mooie woorden. Dan komt het bericht dat er een revisor onderweg is die hun activiteiten komt controleren. Dat leidt tot grote paniek. Ze zien een toevallige vreemdeling aan voor de revisor en proberen hem op alle mogelijke manieren te paaien. Ook hij is opportunist, dus hij maakt graag misbruik van de situatie.

het Nationale Toneel heeft het stuk grondig bewerkt en het verplaatst naar een Nederlands provinciestadje en naar het heden. Het gegeven is hetzelfde gebleven, maar heeft een zeer actuele invulling gekregen. Ik had een komedie met een diepere lag verwacht, maar die onderlaag kon ik niet ontdekken. Het was een recht toe recht aan komedie, soms op het randje van een blijspel. Het was grappig en er waren allerlei leuke vondsten: van een Syrische vluchteling tot enkele oer-Hollandse musicalachtige liedjes.

Bijna het hele gezelschap werkt mee aan  deze voorstelling. Ik ga niet alle acteurs bespreken, ik noem er een paar.
Joris Smit en Stefan de Walle spelen de hoofdrollen. De Walle is in de wieg gelegd om een pompeuze hoogwaardigheidsbekleder te zijn en speelt dan ook met verve de burgemeester. Smit is de mislukte theatermaker die aangezien wordt voor de revisor: met veel theatrale overtuiging acteert hij tegenover iedereen precies wat die graag wil zien en horen.
Opvallend onopvallend vond ik Hannah Hoekstra: zowel de omvang van haar rol als haar uiterlijk zijn niet bepaald glansrijk. In een groot gezelschap moet je blijkbaar soms een bijrol spelen. Een opvallende nieuweling (althans voor mij; ik kan me niet herinneren dat ik haar eerder op het toneel zag) is Diewertje Dir: vrolijk dartelt en huppelt ze door de voorstelling.
En dan is er ook nog een opvallende bijrol voor het decor, bestaande uit tienduizenden lampjes waarmee diverse effecten bereikt konden worden. Het was soms hallucinerend maar niet storend.

Mijn slotconclusie: leuke bewerking, goed gespeeld, amusante komedie.

29-12-2015
Koninklijke Schouwburg, Den Haag

het Nationale Toneel maakte van deze Shakespeare-komedie een voorstelling als een glas champagne: bruisend, vol bubbels, licht en feestelijk, en ongemerkt stijgt het een beetje naar je hoofd.

Het verhaal is niet na te vertellen. Met veel fantasie is het stuk naar het hier en nu verplaatst, inclusief veel actuele verwijzingen en grapjes. Het zit vol liefde, misverstanden, elfen, romantiek, verwikkelingen, dromen, humor, seks, visioenen, dubbelrollen, vermommingen, een ezel, een leeuw en een muur, en er zit een toneelstuk in het toneelstuk.

De cast is ijzersterk, met o.a. Anniek Pheifer, Stefan de Walle, Sallie Harmsen, Hannah Hoekstra, Pierre Bokma, Antoinette Jelgersma, Joris Smit, Vincent Linthorst, Jappe Claes en Jaap Spijkers, geregisseerd door Theu Boermans. Zonder de anderen tekort te willen doen werd de show gestolen door Pierre Bokma als amateur-toneelspeler die in plat Haags volkomen ‘over the top’ gaat en naar hartenlust schmiert. Hij was zo hilarisch dat ik tranen in mijn ogen en pijn in mijn buik had van het lachen.

Verder wil ik nog een technisch hoogstandje noemen: op het ene moment staat er een enorme feesttent met daarin gedekte tafels voor wel honderd mensen en op het volgende moment is dat allemaal verdwenen.

Het was een kostelijke avond. Drie uur vlogen voorbij. Dit was theater zoals theater bedoeld is!

23-11-2013
NT Gebouw, Den Haag

#Nieuwspoort: Inventieve blik van buiten op de worstelingen onder de Haagse kaasstolp door het @NationaleToneel

Als er op dezelfde dag een recensie in de Volkskrant staat als ik zelf naar een voorstelling ga, is dat een leuke gelegenheid om mijn eigen mening eens naast die van een beroepsrecensent te houden. Vakmatig gezien heeft Hein Janssen met zijn kritiek vast wel een punt, maar ik vond zijn toon nogal zuur. En nu ik het stuk gezien heb, ben ik het niet met hem eens.

Ik heb er waardering voor dat een jonge generatie theatermakers (Sallie Harmsen, Hannah Hoekstra, Joris Smit en Reinout Scholten van Aschat) de tijd heeft genomen om zich grondig te verdiepen in de wereld op en rond het Binnenhof, die mij zowel persoonlijk als beroepshalve (als beleidsambtenaar) interesseert. En ik vind het leuk dat ze geprobeerd hebben een eigen vorm te vinden om hun Haagse ervaringen en inzichten op het toneel te brengen. Wat mij betreft is dat gelukt.

De voorstelling stelde in mijn beleving een belangwekkende vraag aan de orde: Hoe werkt democratie? De acteurs kregen tijdens hun dertienweekse safari door Nieuwspoort en omgeving een indruk van de ingewikkelde verhoudingen tussen politici, lobbyisten, voorlichters en journalisten. En ze lieten eerlijk en transparant zien hoe ze nog steeds worstelen met hun onderwerp en met voornoemde vraag. Enkele van hun observaties:
– In de huidige mediacratie vorm je geen mening door ergens goed over na te denken, je hebt onmiddellijk een mening.
– Politiek is oppervlakkig; hoe breken we door de oppervlakte heen?
– In de politiek gaat het om beeldvorming en peilingen; idealen sterven onder een dikke briji van nuances.
– Het is misschien niet leuk om te horen, maar Nederland is een paradijs.
In hun slotboodschap won de kunst het toch van de politiek: Doe wat je belangrijk vindt met grote schoonheid.

Afsluitend: ik vond het een leuke, interessante voorstelling en als amateur vind ik dat beroepsrecensent Hein Janssen er onnodig kritisch en neerbuigend over schreef. Dat is mijn mening (waar ik een beetje over heb nagedacht).