Mark Rietman

All posts tagged Mark Rietman

29 juni 2018
Koninklijke Schouwburg, Den Haag

Ik geloof dat ik zelden een zo volle, bonte, afwisselende voorstelling heb gezien als het onderwatersprookje Ondine.

Kosten noch moeiten zijn gespaard. Je komt ogen tekort. Dat begint al buiten de zaal. De hele schouwburg is in sprookjessfeer gebracht. Ook op het podium is heel veel te zien. Decordoeken, vijvers, een waterval, een walvis, plasticsoep, kostuums en pruiken. Een waternimf, een ridder, een visser, een prinses, een illusionist, een koning, een hofdame, een varkenshoedster, een hertogin en nog een hele stoet andere personages. Veel mooie beelden en af en toe een stukje mooie tekst. Het stuk is dramatisch en luchtig, poëtisch en luidruchtig, langzaam en snel, ingetogen en uitbundig, historisch en actueel, serieus en grappig.

foto Sanne Peper

De inhoud van het stuk vond ik wat minder rijk. Met een beetje goede wil kon ik er wel wat grote thema’s en tegenstellingen in vinden: mens en natuur, trouw en bedrog, waarheid en leugen, liefde en geluk. Maar een diep of ontroerend verhaal dat je bijblijft is het niet. Dat hoeft ook niet altijd. Er is niets mis met een avond goed gespeeld vermaak.

Over goed gespeeld gesproken: ik had nog nooit van Evgenia Brendes gehoord, maar zij draagt de voorstelling. Ze is wonderlijk en betoverend en sprookjesachtig als de wereldvreemde, zuivere waternimf Ondine. En zij is het ook die de mooiste zin uitspreekt: “Dat ik ongelukkig ben, wil niet zeggen dat ik niet gelukkig ben.”

Regie: Jeroen De Man
spel: Evgenia Brendes, Joris Smit, Keja Klaasje Kwestro, Hein van der Heijden, Stefan de Walle, Jaap Spijkers, Sylvia Poorta, Mark Rietman, Vincent Linthorst, Yela de Koning, Mees Walter, Emma Josten, Simme Wouters, Teun Donders, Jurriaan van Seters, Eeke Boonstra, Mona Mina Leon, Lien Thys en Zoë Heyninck

 

19 mei 2018
Koninklijke Schouwburg, Den Haag

Het Nationale Theater maakt tegenwoordig veel voorstellingen naar aanleiding van de actualiteit. Je zou kunnen denken dat ze met De hereniging van de twee Korea’s een stuk over de actuele ontwikkelingen in het Verre Oosten brengen, maar dat is een misverstand. Deze voorstelling is allesbehalve actueel en gaat over het tijdloze onderwerp van De Liefde. Het is een leuke, lichtvoetige romantische komedie. In hoog tempo komt de liefde in vele hoedanigheden aan de orde. Met veel vaart en vrolijkheid volgen de scènes elkaar op Ik heb niet geteld, maar het schijnt dat de negen acteurs maar liefst 51 personages spelen. Dat betekent veel verkleedpartijen.

Bij komedie hoort enige overdrijving in het spel. Niet te veel (dan wordt het van-dik-hout-zaagt-men-planken) en niet te weinig (dan blijft het vlak en wordt het niet grappig). Over de zelfbenoemd woordvoerder van het Nederlands gilde der acteurs durf ik niets te zeggen, maar hopelijk mag ik wel melden dat de overige acteurs volgens mij de balans goed te weten  vinden. Ik wil in het bijzonder Keja Klaasje Kwestro noemen; zij lijkt geboren voor dit soort stukken en dit soort rollen.

Regie: Eric de Vroedt
Spel: Keja Klaasje Kwestro, Tamar van den Dop, Hein van der Heijden, Esther Scheldwacht, Betty Schuurman, Genelva Krind, Alwin Pulinckx, Emmanuel Ohene Boafo, Mark Rietman

13 januari 2018
Koninklijke Schouwburg, Den Haag

Vanavond ging ik eindelijk naar The Nation. Hierover was al veel te lezen en ik maakte daaruit op dat je deze voorstelling gezien MOET hebben. Ik ben blij dat ik er eindelijk over kan meepraten.

The Nation is in veel opzichten een ambitieus project. Het is een TV-serie van zes afleveringen die in een marathonvoorstelling van ruim vijf uur achter elkaar gespeeld worden op het toneel. Het gaat over een wijk (de Schilderswijk), een stad (Den Haag), een land (Nederland). Volgens het programmaboekje is het “een actuele theaterthriller over de op hol geslagen Nederlandse multiculturele samenleving. In alle zes afleveringen gaat het om beeldvorming en identiteit”. Ook logistiek is The Nation ambitieus: regelmatig wordt het decor snel volledig veranderd en in twee pauzes van twintig minuten krijgt een zaal vol mensen iets te eten.

We hadden avontuurlijke plaatsen: op het podium. (Ik heb geen idee waarom dat adventure seats zouden moeten heten.) Voor iemand die altijd zegt dat hij geen enkele behoefte of stiekeme wens heeft om voor het voetlicht te verschijnen, is het best bijzonder om vijf uur op het podium van een volle Koninklijke Schouwburg aanwezig te zijn.

Weet The Nation de ambities waar te maken? Wat mij betreft gedeeltelijk. De logistiek liep op rolletjes. De constructie zit heel knap in elkaar. Elke aflevering heeft ander beeld en een andere sfeer. Er is veel afwisseling en er zijn veel verwikkelingen die elkaar in hoog tempo opvolgen. Het stuk schetst de werelden van politie en politiek en laat zien hoe die beïnvloed worden door elkaar, door talkshows en door sociale media. Het gaat tegenwoordig steeds minder over feiten en waarheden en steeds meer over meningen, vooroordelen, aannames, vermoedens, beschuldigingen, manipulaties en leugens. Dat werkt allemaal goed. Maar er waren ook dingen die mij niet overtuigden.

Kunstenaars worden vooral gedreven door creativiteit, goede bedoelingen en scheppingsdrang, niet door geld. Maar van louter lucht kan niemand leven. Er moet toch af en toe iets in de pot. Daarom is het goed voor de kunst dat er betalende bezoekers zijn. Maar hoewel ik een ruime financiële bijdrage geef aan de podiumkunst, voel ik altijd enige schroom om met de wereld te delen hoe ik als eenvoudige toeschouwer het optreden van verheven kunstenaars heb ervaren. Vooral bij toneel. Het laatste wat ik wil is het gilde der acteurs de maat nemen of een woordvoerder ervan voor het hoofd stoten. Daarom probeer ik nooit te oordelen en mijn mening altijd zorgvuldig te formuleren. Zo ook nu.

Het verhaal was een mix van drama en komedie. Zowel het drama als de meeste personages overtuigden mij niet. Het kwam op mij iets te schematisch en tweedimensionaal over. Ik kreeg niet het gevoel dat ik naar echte mensen in de echte werkelijkheid zat te kijken. Het was aardig en vermakelijk, maar het greep me niet. Dat lag niet aan de acteurs, die vond ik best goed. Maar – bot gezegd -van een karikatuur kan je geen levensecht figuur maken. Verder vond ik dat er te veel geschreeuw en gedoe was. Het komische deel beviel mij beter. Er waren veel grappen en grapjes, sommige leuk en subtiel, sommige wat voorspelbaar. Al met al beleefde ik The Nation niet als een Netflix-serie, maar eerder als een serie op RTL 8 of NET 5: prettig tijdverdrijf als je lui op de bank hangt, maar niet iets wat me lang zal bijblijven. Als ik alle positieve, lovende recensies en publieksreacties lees, vorm ik met deze mening een kleine minderheid.

Concept, tekst en regie: Eric de Vroedt.
Met o.a. Hein van der Heijden, Romana Vrede, Saman Amini, Tamar van den Dop, Bram Coopmans, Antoinette Jelgersma, Vanja Rukavina, Keja Klaasje Kwestro, Mahfoud Mokaddem, Pieter van der Sman en Mark Rietman.

28 december 2016
Koninklijke Schouwburg, Den Haag

Het zijn ingewikkelde tijden op kleurgebied. Er is witte boosheid en er is zwarte boosheid. Er zijn witte voorrechten en er is zwarte achterstelling. Debatten hierover zijn soms heel verhit.

Ik zie mezelf niet als racist of als iemand die discrimineert. Maar ik sluit niet uit dat onze maatschappij en cultuur nog allerlei onzichtbare en onuitgesproken grenzen en drempels kent waarvan we ons nauwelijks bewust zijn. Ik moet toegeven dat ik in mijn dagelijks leven maar weinig mensen tegenkom met een andere herkomst dan ik zelf. Ligt dat aan onbewuste vooroordelen bij mij of aan informele maatschappelijke structuren, of aan een combinatie? Hoeveel discriminatie zit er in ons en helpt positieve discriminatie? Interessante actuele thematiek, ook voor een toneelstuk.

Helaas stelde Race mij wat dit betreft teleur. Het stuk gaat over een witte man die beschuldigd wordt van verkrachting van een zwarte vrouw. Hij gaat naar een advocatenkantoor waar een multicultureel team zijn verdediging op zich neemt. Naast de ongelijkheid tussen wit en zwart komt en passant ook die tussen man en vrouw aan de orde.

Fotograaf: Kurt Van der Elst

Ik kijk graag naar films en tv-series die zich afspelen in de wereld van het recht. Ik vind het boeiend om te zien hoe twee tegengestelde pleidooien zouden moeten leiden tot de waarheid en tot rechtvaardigheid, zo nodig in weerwil van de beeldvorming. In dat opzicht komt Race in mijn ogen niet helemaal uit de verf. Het stuk is te schetsmatig en de thematiek ligt er te dik bovenop. Er komen weliswaar onderwerpen langs als schaamte, spijt en schuld, maar de dilemma’s worden niet echt uitgediept. Het geheel kwam op mij haast kluchtig over, ook vanwege de deuren in het decor waardoor de personages voortdurend opkwamen en afgingen.

Om misverstanden te voorkomen (die zijn er in het verleden wel eens over een stukje van mij geweest): ik oordeel hiermee niet, ik geef slechts mijn indruk als willekeurige bezoeker. En ik spreek me hier niet uitspreek over het spel van de acteurs, maar over het stuk. Met deze toelichting wordt er hopelijk niemand boos over mijn mening.

Laat ik het maar meteen zeggen: ik heb wel eens stukken van het Nationale Toneel gezien die mij meer aanspraken.

The litttle foxes is geschreven in 1938 en speelt zich af in de tweede helft van de negentiende eeuw in een gegoede Amerikaanse familie. Het verhaal gaat over de onderlinge relaties tussen de diverse personages, zowel aan de buitenkant als onderhuids. Als je bij het begin meteen geconfronteerd wordt met een hoop mensen op het toneel, kost het enige tijd nodig om door te krijgen wie ze precies zijn en hoe ze zich tot elkaar verhouden. Zo’n ‘kennismakingskwartier’ is haast onvermijdelijk, maar voorkomt wel dat je meteen gegrepen wordt. Dat laatste bleef voor mij het hele stuk vóór de pauze het geval. Het kwam op mij heel ‘tonelerig’ over, waarmee ik bedoel dat er heel duidelijk toneel gespeeld werd; geen moment voelde het alsof ik naar echte mensen zat te kijken. Aan het ensemble lag dat niet, maar de meeste rollen vond ik vrij ééndimensionaal.

Foto: Kurt Van der Elst

Ik moest lang wennen aan de rode pruik van Anniek Pheifer. Zij speelt een sterke, spijkerharde vrouw die zonder scrupules nastreeft waar ze vind dat ze recht op heeft. Ze wil hogerop en kleedt zich als een dame. Maar waarom doet ze dan steeds snel weer haar elegante schoenen uit en waarom loopt en zit ze als een bonkige bouwvakker?
Mark Rietman is een gerenommeerd acteur die heel subtiel kan spelen. In dit stuk vond ik hem nogal karikaturaal als de gladde, foute man.
Jappe Claes vind ik ook in serieuze rollen altijd wat clownesk overkomen. Bovendien kan ik sinds de berichten van niet al te lang geleden niet meer naar hem kijken zonder te denken aan zijn vermeende escapades als toneeldocent. Ik weet niet wat er waar is van de verhalen/geruchten/roddels en ik oordeel daar dus niet over. Ik weet wél dat zo’n affaire in je hoofd blijkt hangen – in elk geval bij mij en waarschijnlijk bij meer mensen – en beïnvloedt hoe je naar iemand kijkt. Dat kan onrechtvaardig zijn, het is wel een feit.
Sallie Harmsen is een groot talent in een nieuwe generatie acteurs, maar haar rol is vooral die van een wat simpel wicht dat niet wil dat er ruzie is.
Bram Suijker is in het stuk een nitwit die zijn best doet om toch serieus genomen te worden.
Pieter van der Sman is een boze man die weet dat hij niet lang meer te leven heeft.
Betty Schuurman vond ik misschien wel het overtuigendst als onzekere, wereldvreemde, alcoholistische vrouw.
Zoals zo vaak speelt Antoinette Jelgersma knap een bijrol als de bediende die zo haar eigen ideeën heeft over de familie waarvoor ze werkt.
Het rolletje van Joris Smit is zo klein dat ik er niets over kan zeggen.
Zulke schetsmatige karakters verwacht ik in een komedie, niet in een tragisch en dramatisch verhaal.

foto: Kurt Van der Elst

Na de pauze lieten de personages de uiterlijke schijn varen. Ze kregen meer reliëf en werden levensechter. Ze lieten zien dat ze stuk voor stuk ongelukkig zijn. De familieleden zeiden elkaar af en toe behoorlijk bruut de waarheid. Bijvoorbeeld over de (verkeerde) redenen voor hun huwelijken. Zo werd het spannender en daardoor voelde ik minder afstand. Maar het einde kwam voor mij dan weer heel plotseling en onverwacht; dat begreep ik niet zo goed. Ik vermoed dat er een diepere symboliek mee beoogd werd, die mij helaas ontging. Kort samengevat: ik verliet de schouwburg met vragen gemengde gevoelens over de voorstelling.

foto: Barrie Hullegie

5-7-2015
Westbroekpark, Den Haag

De Parade maakt het mij dit jaar niet makkelijk. Veel leuk lijkende voorstellingen die niet allemaal op dezelfde dag spelen. Ik moet dus meermaals!

Om te beginnen vanavond een snel bezoekje voor één voorstelling: Liefde Is Een Donut. Het is een lekker vet gespeelde tragikomedie van het Nationale Toneel over eenzaamheid en liefde in een kleine supermarkt. Mark Rietman is de treurige eigenaar/bedrijfsleider, Vincent Linthorst is de treuriger klant, en Aniek Pheifer, die voor deze rol flink wat kilo’s heeft moeten bij-eten, is de treurigste caissière. Allemaal hebben ze zo hun levenswijsheden, allemaal hunkeren ze naar een beter leven, allemaal geloven ze daar niet echt in. Voor de balans zit er gelukkig toch wat muziek en humor in het verhaal. Schmieren op hoog niveau: leuk!

Later in de week meer over De Parade.

29-5-2015
Koninklijke Schouwburg, Den Haag

Zoals vaak bij Tjechov speelt het stuk zich af in het huis van een merkwaardige familie waar allerlei bekenden te pas en te onpas langskomen. Ze wonen in een saai Russisch provinciestadje. Alle personages zijn ontevreden en ongelukkig vanwege hun lege, nutteloze bestaan. Ze filosoferen veel over een beter leven, maar doen niets anders dan erover praten. Niemand kan of durft zijn leven te veranderen.

De drie zusters hunkeren naar liefde, geluk en een hoogstaand leven. Ze hopen dat te vinden door te verhuizen naar Moskou. Daar hebben ze het voortdurend over. Maar ook bij hen blijft het bij woorden. En langzaam maar beseffen ze dat ze Moskou en alles waar dat voor staat nooit zullen bereiken. Het slotbeeld is fraai: de drie zusters verdwijnen, met hun laatste restje hoop, in rook en mist.

Een treurige geschiedenis dus, maar dankzij een vlotte, eigentijdse vertaling en bewerking met veel kleine grapjes wordt de voorstelling niet al te somber en zwaar. Er valt ook veel te genieten van de sterke cast met o.a. Ariane Schluter, Anniek Pheifer, Sallie Harmsen, Mark Rietman, Vincent Linthorst, Jaap Spijkers en Hans Croiset.

Het was voor mij de laatste reguliere voorstelling van dit theaterseizoen. Later dit weekend volgt mijn terugblik op het seizoen.

23-4-2015
Theater aan het Spui, Den Haag

Dag 2 van een theatervierdaagse. Als Vriend van het Nationale Toneel ben ik de afgelopen weken door twee dramaturgen in drie sessies ingewijd in de tekst van Ibsen: wat staat er, hoe kan je dit lezen, wat kan je erin zien? Vanavond zag ik de uitvoering. Vanwege de interessante dramatugische lessen voel ik de plicht een doorwrochte analyse te maken van mijn interpretatie en beleving van het stuk.

Het eerste wat mij opviel is dat een toneelstuk oneindig veel meer spanning heeft op een podium dan op papier. Acteurs, regie, decor etc. brengen leven in een ‘dode’ tekst.

Het stuk heeft verschillende thema’s (bijvoorbeeld schuld en plicht, vechten met demonen en zoeken naar zielenrust), maar de kern is voor mij de onduidelijke grens tussen werkelijkheid en waan.

Solness is een top-architect die enorm worstelt met zichzelf. Hij plaatst zich boven iedereen, op gelijke hoogte met God. Maar tegelijk vreest hij van zijn troon te worden gestoten.
Hij presenteert zich als onafhankelijk kunstenaar, maar zoekt voortdurend bevestiging.
Hij is bang voor de jeugd, maar smacht naar de bewondering en de liefde van aantrekkelijke jonge vrouwen. Is het waar dat zijn boekhoudster Kaja als een blok voor hem valt, of beeldt hij zich dat in?
Hij vraagt zich af of hij gek is geworden en of anderen hem denken dat hij gek is. Wat is waar?
Hij gelooft dat hij maar iets hoeft te denken of te wensen, en het gebeurt. Zijn de voorbeelden de hij als bewijs noemt echt of fantasie?

En dan klopt de jeugd op zijn deur en verschijnt Hilde: een jong, onconventioneel, ongrijpbaar meisje. Aanvankelijk speelt zij vrolijk een spel van verleiding met Solness. Maar in de loop van het verhaal blijkt zij ook diepere emoties te hebben. Ze blijft echter zo vreemd en mysterieus dat ik me afvraag of dit hele personage wel echt is. Wil een meisje dat hem nauwelijks kent echt zijn prinses zijn en samen met hem een luchtkasteel bouwen? Of heeft Solness haar volledig bedacht en is zij zelf het luchtkasteel?

Mark Rietman imponeert als Solness door de verbeelding van diens worsteling. Maar de grote ster van de voorstelling is voor mij Anna Raadsveld als Hilde, die elke emotie puur en waarachtig maakt. Wat geweldig gespeeld!

Dit is mijn mening en daar zult u het mee moeten doen. Andere interpretaties zijn welkom als reactie op deze blog.

19-4-14
Koninklijke Schouwburg, Den Haag

Vanavond heb ik gesmuld van De Storm door het Nationale Toneel, een soms donker en soms vrolijk sprookje van Shakespeare met geesten en tovenarij, over machtswellust, verraad, vergeving en liefde:
– van de fantasievolle enscenering: decor, kostuums, tekstuele grapjes, spel;
– van de altijd weer smakelijke woordenstroom van Shakespeare;
– van Mark Rietman, die mij niet altijd als ik hem zag kon bekoren maar die nu een onweerstaanbare Prospero neerzette;
– van de heerlijke fee Anniek Pheifer op rolschaatsen;
– van het jonge liefdeskoppel Hannah Hoekstra en Reinout Scholten van Aschat;
– van de andere acteurs, van wie er niet één tekortschoot;
– van de éénmansband die zorgde voor alle muzikale effecten.
Van zulke smulpartijen krijg je zin in meer!

18-10-2013
Koninklijke Schouwburg, Den Haag

Mooi toneelspel van o.a. Ariane Schluter, @Mark_Rietman, @AnniekPheifer en @KatjaHerbers in #DeIdealeMan van het @NationaleToneel in de @KSDenHaag. Dan lijkt acteren zo makkelijk.

De Ideale Man is een zeer luchtige komedie over moraal, waarheid en eerlijkheid. Maar ook over politiek en over het leven.

Hoewel het allemaal vrij lichtvoetig en weinig diepgaand was, moest ik toch voortdurend opletten. Want ik wilde niet één van de heerlijke zinnetjes missen die Oscar Wilde zo achteloos in het verhaal verwerkt, zoals:
“Politiek is net zo complex als de waarheid.”
“Ik praat het liefst over niets, dat is het enige waar ik iets van weet.”
“Ik vind het heerlijk om over politiek te praten, maar ik kan niet luisteren naar politiek gepraat.”
“Het financieel inzicht van vrouwen is beperkt; het kopen van aandelen is echt iets anders dan het kopen van kleren.”
“Politici luisteren niet naar elkaar in een debat want dan zouden ze overtuigd kunnen worden …”
“Het leven van mannen draait om ambitie, het leven van vrouwen om gevoelens.”

De sterke cast zorgt ervoor dat de voorstelling niet ontaardt in een klucht doordat ze van hun eenzijdige karakters personages van vlees en bloed weten te maken. De ster van de voorstelling is voor mij Ariane Schluter als stijlvolle maar gewetenloze femme fatale. Mark Rietman slingert knap tussen ambitie en eer. Anniek Pheifer speelt een vrouw zonder enige fout die heel langzaam leert te accepteren dat de ideale man niet bestaat. Steven Van Watermeulen doet zich voor als oppervlakkige dandy, maar kan uiteindelijk niet verbergen dat zijn leven meer inhoudt dan plat vermaak. En Katja Herbers lijkt een nuffig leeghoofdje, maar is af en toe best slim.

Conclusie: een zeer vermakelijke avond.