Roeland Fernhout

All posts tagged Roeland Fernhout

11 april 2018
Theater aan het Spui, Den Haag

Het toeval wilde dat ik voor de tweede keer in enkele dagen een stuk zag gebaseerd op een eeuwenoude Griekse tragedie. Weer twee uur lang lange lappen tekst. Tekst die in moderne oren wat ouderwets, gekunsteld en pathetisch klinkt (“Beveel uw ogen om uw bedoelingen niet te verraden”). Ook wel mooi, maar het vraagt inspanning van de toeschouwer om dat eruit te halen.

De Trojaanse Oorlog is voorbij. De Grieken hebben Troje verslagen en vernietigd. Tegen deze achtergrond houdt Orestes van Hermione, Hermione houdt van Pyrrhus, Pyrrhus houdt van Andromache, Andromache houdt van Hector – en Hector is dood. Vier onmogelijke liefdes. Alle vier proberen ze te krijgen wie en wat ze verlangen. Soms oprecht, soms doortrapt. Soms met goede daden, soms met slechte. De personages raken steeds verder verstrikt in hun hartstocht. Andromache komt voor een duivels dilemma te staan. Trouwt ze met Pyrrhus, die haar echtgenoot doodde, om het leven van haar krijgsgevangen zoon te sparen? Of blijft ze haar man trouw en offert ze daarmee haar zoon op? Zoals het hoort in een tragedie loopt het met alle vier de hoofdpersonen niet goed af.

Foto Sanne Peper

Als een toneelstuk vooral draait om tekst, is het aan de acteurs om het spannend en boeiend te maken. Aanvankelijk lukt dat alleen Roeland Fernhout en Kirsten Mulder. Zij zorgen voor de pieken in een verder vrij vlakke voorstelling. Het vreemde is dat in het laatste halfuur de sfeer omslaat. Dan zorgt ook Ellen Parren voor vuurwerk en vliegen de vonken van de speelvloer naar de tribune. Wat mij betreft redde het laatste halfuur de avond en zorgde het ervoor dat ik toch met een positieve mening de zaal verliet.

tekst Jean Racine
regie Olivier Diepenhorst
met Roeland Fernhout, Kirsten Mulder, Ellen Parren, Matthijs IJgosse, Steven Ivo

8-5-2015
Stadsschouwburg Amsterdam

Vanavond ging ik weer eens naar Amsterdam voor een reprise van een veelgeprezen stuk van TGA. Dit keer ging het om Othello. Een stuk van Shakespeare betekent opletten geblazen: elk woord verdient aandacht. Maar de acteurs zorgden er wel voor dat mijn aandacht niet verslapte.

Roeland Fernhout speelt meesterlijk de super-intrigant Jago. Subtiel plant hij bij Othello een zaadje twijfel aan zijn Desdemona: “Ik heb geen enkel bewijs en waarschijnlijk vergis ik me, dus besteed hier vooral geen aandacht aan, maar zou het kunnen dat het lijkt of ze ontrouw is?” Jago bespeelt iedereen om zijn doel te bereiken. Met veel zorg kweekt hij het zaadje twijfel op tot een enorme jaloezie.
Hans Kesting is Othello. Je krijgt haast medelijden met hem als je ziet hoe zijn verstand en zijn liefde worden overwoekerd door een alles vernietigende woede.
Hélène Devos kende ik tot nu toe van diverse kleinere rollen. Vanavond speelde ze een hoofdrol als Desdemona. Ze was breekbaar als altijd, maar nu tegelijk ook heel krachtig. Ze is de onschuld zelve en gaat ten onder aan valse beschuldigingen. Haar onmacht wordt prachtig gespeeld.

Het stuk mondt uit in een onvermijdelijke, huiveringwekkend mooie apotheose waarin Devos, Kesting en Janni Goslinga (als Emilia, de vrouw van Jago, die zijn intriges eindelijk doorziet) voor intens vuurwerk zorgen.

Kortom: het was het retourtje Den Haag – Amsterdam weer waard. Dit is mijn mening en daar zult u het mee moeten doen.

25-3-2015
Stadsschouwburg Utrecht

Soms moet je kiezen. Helaas kies je soms verkeerd en heb je achteraf spijt. Gelukkig krijg je soms de kans om een foute keus te herstellen.

Aan het begin van het theaterseizoen heb ik gekozen voor een aantal stukken van TGA. Maar niet voor Koningin Lear. De afgelopen weken las en hoorde ik daar echter zo veel moois over, dat ik alsnog een kaartje heb geboekt. En zo kwam ik vanavond na een pittoreske wandeling vanaf het station terecht bij de Stadsschouwburg in Utrecht. Van buiten vond ik het een lelijk, weinig uitnodigend gebouw. En dan stond het ook nog in de steigers. Maar eenmaal binnen bleek de zaal best mooi en ik had een geweldige plaats op rij 2 met zelfs voor mij ruim voldoende beenruimte.

Tom Lanoye bewerkte Koning Lear ingrijpend. Van de historische koning die zijn rijk verdeelt over zijn drie dochters, maakte hij een hedendaagse ‘koningin’ van een zakelijk imperium die haar bedrijf verdeelt over haar drie zoons. Het gevolg is dat zowel het bedrijf als de familie met donderend geraas in elkaar stort. En aan het eind is er van koningin Lear niets anders over dan een oude, volkomen verwarde, eenzame vrouw. Lanoye had het stuk dus geheel herschreven, maar wel in zeer Shakespeareaanse taal.

Lanoye maakte deze bewerking speciaal voor Frieda Pittoors. Ik kende haar alleen van kleine en wat grotere bijrollen, maar in de hoofdrol bleek ze dit stuk prima te kunnen dragen. En wat waren Janni Goslinga, Roeland Fernhout en Gijs Scholten van Aschat weer goed, en wat was Helène Devos weer kwetsbaar. Zoals zo vaak bij TGA was het toneelbeeld verbazingwekkend mooi. Kortom: het was weer een meeslepende voorstelling.

Dat is mijn mening en daar zult u het mee moeten doen.

1-11-2013
Stadsschouwburg Amsterdam

Laat terug in Den Haag na een lange culturele avond in Amsterdam. Van 19:30 tot 23:00 uur een voorstelling van Toneelgroep Amsterdam die van de eerste tot de laatste minuut mijn aandacht vasthield. En tot slot een nagesprek met enkele acteurs, die vertelden over (het spelen van) de voorstelling.

Vóór de pauze speelden drie koppels acteurs op drie locaties drie scènes uit één huwelijk. Een ogenschijnlijk goed huwelijk waarin echter de vertrouwdheid omslaat in sleur. Waarin door het voortdurend rekening houden met de verwachtingen van anderen (de omgeving in het algemeen en moeders in het bijzonder) de spontaniteit plaats maakt voor verplichtingen. Waarin naast liefde en genegenheid ook walging en haat ontstaan. Na de pauze speelden de zes acteurs gezamenlijk een enorme ruzie, die in drievoud knalde en vonkte. Na hun ruzie en hun scheiding sloten ze vrede. Kernvraag van het stuk: kan je een relatie in stand houden als je altijd eerlijk tegen elkaar bent?

Het is lastiger dan ik vooraf had gedacht om mijn recensies te schrijven op een manier waar ik tevreden over ben. Toneel is een ervaring, iedereen ervaart het op zijn eigen manier. Ik wil dus mijn persoonlijke ervaring en mijn individuele beleving verwoorden, maar ik merk dat ik in mijn eigen ogen vaak heel dichtbij pretentieus gebazel kom. Toch vind ik het leuk om te proberen mijn mening over wat ik heb gezien te formuleren, dus ik ga er nog even mee door.

Mede doordat je als publiek heel dicht op de scènes zit, komt het stuk direct bij je ‘binnen’. Vóór de pauze schuift het publiek na elke scène door naar de volgende scène. Ik vond die constructie, waarbij dus drie koppels acteurs hetzelfde stel spelen, goed werken. Het enige nadeel was dat je voortdurend op de achtergrond de andere twee scènes hoorde, die tegelijkertijd gespeeld werden. Dat maakte het soms wat rumoerig. (Ik hoop dat het logistieke concept duidelijk is …)

Ik vond de vrouwen (Suzanne Grotenhuis, Janni Goslinga en Hadewych Minis) sterker en meeslepender dan de mannen (Alwyn Pulinckx, Hugo Koolschijn en Roeland Fernhout). Vooral Janni Goslinga en Hadewych Minis vond ik erg goed. Hadewych Minis is tegenwoordig voornamelijk actief als muzikante/zangeres en als filmactrice en dat is een gemis voor het toneel. Met haar enorm sprekende ogen en haar gezicht kan ze veel emotie uitstralen en ook binnen een fractie van een seconde wisselen van emotie. En met wat een oerkracht maakt ze ruzie!

Door de intensiteit van de voorstelling zal deze nog wel even in mijn hoofd blijven rondwaren.

Tot slot nog twee hoogtepuntjes: de mooie woordvondsten moederachtervolgingswaan en gevoelsanalfabetisme.