stadsschouwburg

All posts tagged stadsschouwburg

20-9-14
Stadsschouwburg Amsterdam

Wow! Toneelgroep Amsterdam maakt geen toneelstukken, maar creëert ervaringen. Vanavond mocht ik The Fountainhead ervaren. Dit stuk bevat veel diepe gedachten en als het dan vier uur duurt, bestaat al snel het gevaar dat je als kijker afhaakt bij alle theorieën en filosofieën. Maar dankzij een prachtige enscenering (met o.a. beeldprojecties, live muziek en de levensechte instorting van een gebouw op het podium) en natuurlijk sterk acteerwerk was het een meeslepend verhaal.

De twee hoofdpersonen gaan tot het uiterste in hun streven naar integriteit, schoonheid, zuiverheid, onafhankelijkheid. Andere personages roepen de vraag op of je je in je streven naar idealen niet een beetje moet aanpassen, zowel om sociaal verkeer mogelijk te houden als om iets van je idealen te bereiken. Maar hoe ver kan je je aanpassen zonder jezelf en je idealen te verliezen?

Ramsey Nasr is een architect die niets anders wil maken dan volmaakte gebouwen. Doordat hij geen enkel compromis wil sluiten, kan hij zijn talent niet ontplooien en loopt zijn carrière vast. Nasr speelt deze bevlogen schepper met verve. Hij bracht mij voortdurend aan het twijfelen: heeft iemand met veel creatief talent het recht om zo arrogant en eigenwijs te zijn dat hij naar niemand luistert, of heeft niemand de wijsheid in pacht en zouden ook scheppers zich iets gelegen moeten laten liggen aan hun omgeving en aan de samenleving? Met zijn geweldige slotmonoloog roept hij opnieuw en met extra nadruk deze vraag op. Die monoloog zou ik graag nog een paar keer willen herlezen om er nog beter over na te kunnen denken.

Halina Reijn streeft naar perfectie in zichzelf. Ze eist van zichzelf diepe gevoelens en vooral diepe liefde. “Ik wil volmaaktheid, of ik wil niets”, zegt haar karakter. En omdat ze niet aan haar eigen eisen voldoet, straft ze zichzelf door zich te gronde te richten. Dat doet dit personage met trotse volledige overgave en dat is precies wat ik altijd bewonder in het acteren van Reijn.

Tegenover deze hoofdpersonen staan personages die er wel voor kiezen zich aan te passen: om succes, macht, aanzien of waardering te verwerven. Eén van hen, Hans Kesting, begint als machtsbeluste opportunist. Wanneer hij kiest voor een ideaal, glippen zijn rijkdom en macht hem door de vingers.

Ik ben er nog niet uit wat mijn standpunt is over de alwetende schepper van kunst en zijn verantwoordelijkheid jegens de maatschappij. Maar ik weet wel dat het opnieuw een indringende toneelervaring was.

13-9-14
Stadsschouwburg Amsterdam

Vanavond zag ik eindelijk een voorstelling die al jarenlang op mijn verlanglijstje stond: Angels in America van Toneelgroep Amsterdam.

Ik zou kunnen vertellen dat dit stuk gaat over Amerika in de jaren tachtig, religie en onverdraagzaamheid, homoseksualiteit en AIDS, menselijke verbindingen en het menselijk tekort. Maar eigenlijk is dat niet zo relevant.

Waar het om gaat is dat deze prachtige voorstelling een feest van acteertalent is. Ik vond de cast van Eelco Smits, Fedja van Huêt, Roeland Fernhout, Hélène Devos, Marieke Heebink, Marwan Kenzari en Alwin Pulinckx stuk voor stuk zeer overtuigend spelen. Met nauwelijks een decor of rekwisieten suggereren ze veel. Een speciale vermelding krijgt Hans Kesting. Zijn vertolking van de teloorgang van een gewetenloze opportunist vond ik grandioos.

Dankzij het geweldige acteerwerk zal deze ‘Angels in America’ mij nog wel een poosje bijblijven.

22-12-13
Stadsschouwburg, Amsterdam

Romeinse Tragedies van Toneelgroep Amsterdam was een adembenemende voorstelling. Drie stukken van Shakespeare samengevoegd tot één onvergetelijke toneelervaring van zes uur.

Zoals gewoonlijk in veel stukken over de Romeinse oudheid ging et drie keer over de politieke en militaire elites die denken de waarheid en het absolute morele gelijk te hebben maar intussen elkaar en hun land te gronde richten. Verder was deze uitvoering allesbehalve gewoon.

Slagwerkers zorgen voor subtiele geluidseffecten als ondersteuning en voor donderend oorlogslawaai. Bij dat laatste werden ze ook nog ondersteund door stroboscopische lichteffecten. De grenzen tussen toneel, zaal, coulissen en foyers was vaag. De acteurs gingen soms de zaal in. De make-up vond plaats op het podium. Het publiek was welkom om banken en zitjes op het toneel, waar je bijna deel uitmaakte van een scène. Tijdens de voorstelling (er was zes uur lang geen pauze) kon je op het podium iets te eten en te drinken halen. Overal stonden grote beeldschermen, dus waar je ook zat, je kon het goed zien. Zelf zat ik toch het liefst in de zaal, omdat je daar het meeste direct kon zien en de beeldschermen het minst nodig had. Tot zover de ongewone vorm.

Buitengewoon waren ook sommige acteerprestaties. Het eerste stuk was Coriolanus. Het ging over een krijgsheer die gevraagd wordt om politicus te worden. Hij voelt daar niets voor want hij is geen liefhebber van democratie. Het volk zegt vandaag ja, morgen nee en overmorgen weer ja. Het is vatbaar voor populisme. Daar wil je je niet van afhankelijk maken. Dit klinkt toch best actueel? Deze nadelen van democratie bestaan nog steeds, maar wat is het alternatief? De acteerprestaties die mij het meest aanspraken waren die vaan Janni Goslinga en vooral de geweldige Gijs Scholten van Aschat, die geboren lijkt om Shakespeare te spelen.

Het tweede stuk was Julius Caesar. Hij was een bij het volk zeer populaire leider, die het slachtoffer werd van een complot van een aantal politici die zin populariteit zagen als een bedreiging. Hier was ik het meest onder de indruk van Roeland Fernhout en Hans Kesting, vooral in hun schijnheilige resp. oprechte grafredes voor de vermoorde Caesar.

Het derde en laatste stuk was Antonius en Cleopatra. Ook hierin weer veel gekonkel in de top van et Romeinse rijk. Maar dit keer vormde de passie tussen de Romeinse leider Antonius en de Egyptische koningin Cleopatra een extra dimensie. Uiteindelijk gaan ze beide ten onder. Opnieuw viel Hans Kesting mij op, maar vooral de fantastische rol van Chris Nietvelt. Het was imposant hoe zij de wanhoop voelbaar maakte van haar personage dat moest toezien hoe ze haar positie en haar geliefde verloor.

De voorstelling was van de eerste tot de laatste minuut boeiend, zonder een moment van verslapping of verveling. Het enige wat vervelend was, was het idee dat je misschien iets miste als je even snel een consumptie ging halen. Het was weer een prachtige voorstelling, zoals ik er de laatste tijd meer van Toneelgroep Amsterdam zag. Wat is dat toch een topgezelschap!

8-9-2013
Stadsschouwburg, Amsterdam

Is er een ooit betere toneelschrijver geweest dan Shakespeare? Zijn er op dit moment betere acteurs in Nederland dan Pierre Bokma en Gijs Scholten van Aschat? Heel af en toe brengen de laatsten een – meestal besloten – voorstelling met monologen en fragmenten uit diverse stukken van de eerste.

Vanmiddag speelden ze ter gelegenheid van de start van het nieuwe theatertijdschrift Scènes hun Scènes van Shakespeare een keer in de schouwburg en het lukte mij on een kaartje te bemachtigen!

Er kwamen enkele Richards langs, en Romeo, Hamlet, Othello en Jago. Met veel flair praatten Scholten en Bokma de scènes aan elkaar. Losjes en amusant vertelden ze het een en ander over Shakespeare, zijn toneelstukken en de scènes die ze speelden. Met groot gemak betrokken ze het publiek erbij.

Maar zodra ze begonnen te acteren, zodra de eerste zin van Shakespeare uit hun mond rolde, veranderde de sfeer in de zaal en in het publiek. Van gezellig en speels werd het doodstil en was er 100% aandacht. Je wordt betoverd waar je bij zit en vraagt je af: hoe kan dit? Daar heb ik maar één antwoord op: talent.